पर्यटन प्रवर्द्धन 'अर्को वर्ष' !

काठमाडौ, अषाढ ६ - सरकारी उदासीनताले 'असफल' बन्दै गएको पर्यटन वर्षका लागि विभिन्न देशमा गर्ने भनिएको अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धन कार्यक्रमसमेत गर्न नसक्ने सम्भावना बढेको छ ।

यरोप र अमेरिकी 'कन्जुमर मार्केट' मा विज्ञापन दिन आह्वान गरिएको बोलपत्रमध्ये प्रस्तावित दुई कम्पनीका कागजातमा 'प्रक्रियागत त्रुटि भेटिएपछि अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा प्रवर्द्धन गर्ने कि नगर्ने' भन्ने पर्यटनमन्त्री खड्गबहादुर विश्वकर्माको प्रतिक्रिया पछि अन्यौल बढेको हो । उनले 'हतारमा काम नगर्न' निजी क्षेत्रलाई सुझाइसकेका छन् । उनले शनिबार व्यवसायीसँगको छलफलमा 'अर्को वर्ष (२०१२) विभिन्न अभियानअन्तर्गत कन्जुमर मार्केटमा प्रवर्द्धन गर्न सकिने' भनाइ राखेका थिए ।

'ढिलो भए पनि राम्रो र नियमअनुसार काम गर्नुपर्छ,' उनले व्यवसायीलाई आश्वस्त पार्न खोजे ।

उनले अहिलेको बजेटमा थप गरी नेपाललाई पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्ने योजना बनाइने आश्वासन पनि दिएका थिए ।

उनले सुरुदेखि नै प्रवर्द्धनमा ढिलासुस्ती भइरहेको समेत स्वीकार गरे । 'प्रवर्द्धनको काम २०१० मा हुनुपर्ने थियो, बजेट ढिलाइलगायत अन्य समस्या उत्पन्न भए,' उनले भने, 'अहिले प्रक्रियामै त्रुटि भएकाले अन्योल छ ।'

भारत र चीनमा नेपाल प्रवर्द्धन गर्न त्यहाँका विभिन्न सञ्चारमाध्यममार्फत प्रचारप्रसार गर्ने गरी १३ कम्पनीले प्रस्ताव गरेका थिए । त्यसमध्ये पाँच कम्पनी छनोटमा परे । छनोटमा परेकामध्ये पनि दुई कम्पनीले 'वित्तीय र प्राविधिक' प्रस्ताव छुट्टा छुट्टै बुझाउनुपर्नेमा एउटैमा पठाएको भेटिएको छ । यही कारणले सम्पूर्ण बोलपत्र प्रक्रिया खारेज गर्ने तयारी भइरहेको स्रोतले जानकारी दियो ।

व्यवसायीले भने बाँकी रहेका र योग्य तीन कम्पनीमार्फत नै प्रवर्द्धनका कार्यक्रम अघि बढाउन सकिने जिकिर गरेका छन् । खरिद ऐनअनुसार बोलपत्र आह्वान गरिसके पछि एक मात्र कम्पनी योग्य भए पनि उसैलाई दिनुपर्ने व्यवस्था छ । बोलपत्र पुनः आह्वान गर्न प्रस्तावित सबै कम्पनी अयोग्य हुनुपर्छ वा कुनै पक्ष कमजोर भएर प्रतिस्पर्धा हुन नसक्ने अवस्था भएमा मात्र पुनः आह्वान गर्न सकिने व्यवस्था छ । 'त्यसैले बाँकी रहेका कम्पनीमार्फत भए पनि प्रवर्द्धनका कार्यक्रम गर्नु उपयुक्त हुन्छ,' एक व्यवसायीले बताए ।

तर सरकारी अधिकारी भने यसलाई खारेज गर्ने पक्षमा छन् । 'हालको परिस्थितिमा प्रक्रिया अघि बढाउँदा सरकारकोतर्फबाट स्वीकृति नपाइने अवस्था हुन्छ,' पर्यटन वर्ष २०११ कार्यन्वयन समितिका एक सदस्यले भने, 'नयाँ प्रक्रिया थाल्दा कम्पनीमा तीन महिना लाग्छ, त्यसैले अन्तराष्ट्रिर्य प्रवर्द्धन हुन सक्ने सम्भावना कम छ ।'

पर्यटन वर्ष सचिवालयका सदस्य सचिव आदित्य बरालले भने समितिले फेरि प्रस्तावित कम्पनीको प्राविधिक र वित्तीय पक्ष अध्ययन गर्ने जानकारी दिए । 'मिलेसम्म अहिलेकै प्रक्रियामा अगाडि बढ्ने हो,' उनले भने, 'नभए प्रक्रिया रद्द गरी पुनः बोलपत्र आह्वान गर्नुपर्ने हुन्छ ।' केही दिनमा मूल समितिको बैठक बस्ने र ठोस निष्कर्ष निकाल्ने उनले जानकारी दिए ।

चालू आर्थिक वर्षको बजेटमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धनका लागि १३ करोड रुपैयाँ विनियोजन भएको छ । भारतका लागि पर्यटन वर्ष प्रवर्द्धन गर्न ५ करोड २५ लाख रुपैयाँ छुट्टयाएको छ । विभिन्न कारणले भारतमा मेदेखि सुरु गरिने भनिएको 'समर स्प्लेन्डर' प्रवर्द्धनात्मक कार्यक्रम हुन सकेन ।

त्यस्तै चीनका लागि जुन र जुलाई महिना लक्षित गरिएको थियो । 'यो कार्यक्रम पनि नहुने भयो,' सचिवालय सदस्यले भने । सरकारले चीनमा प्रवर्द्धनात्मक काम गर्न ३ करोड रुपैयाँ छुट्टयाएको छ । युरोप तथा अन्य 'कन्ज्युमर मार्केट' मा बिबिसी र सीएनएनलाई प्रवर्द्धनात्मक जिम्मा दिने तयारी समितिको छ । बोर्डले नियमित कार्यक्रमअन्तर्गत केही स्थानमा सञ्चालित मेलामा गरेको प्रचारप्रसार मात्र काफी नहुने भएकाले कन्ज्युमर बजारका लागि यस्तो प्रवद्धर्नात्मक योजना बनाएको हो ।
प्रकाशित मिति: २०६८ अषाढ ६ ०९:३४
kantipur