त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको राजस्व अहिलेसम्मकै उच्च

सन् २०१२ सम्ममा विमानस्थलको आम्दानी ३ अर्ब पु-याउने लक्ष्य

काठमाडौं, ४ भदौ

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले अहिलेसम्मकै उच्च राजस्व संकलन गरेको छ । विमानस्थलले आर्थिक वर्ष ०६७/६८ मा २ अर्ब ६३ करोड ४३ लाख ६३ हजार रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ, जुन अघिल्लो आवको तुलनामा २३ करोड ५३ लाख रुपैयाँले बढी हो । आव ०६६/६७ मा विमानस्थले २ अर्ब ३९ करोड ९० लाख ६२ हजार रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो ।

विमानको उडान संख्यामा वृद्धि, यात्रु आवागमनमा चाप तथा विमान कम्पनीहरूको बक्यौता असुल भएका कारण आम्दानी लक्ष्यभन्दा बढी भएको विमानस्थल प्रशासनले जनाएको छ ।

अवतरण दस्तुर, सुरक्षा दस्तुर र कार्गो क्षेत्रबाट भने विमानस्थलले राजस्व गुमाएको छ । “अन्तर्राष्ट्रिय विमान थपिए पनि साना आकारका विमान आउने भएकाले अवतरण तथा भूमिस्थ सेवा शुल्क घट्न गएको हो,” विमानस्थलका महाप्रबन्धक रत्तिसचन्द्रलाल सुमनले भने ।

विमानको तौलका आधारमा विमानस्थलले अवतरण शुल्क लिने गरेको छ । सुख्खा बन्दरगाहका कारण एयर कार्गोमा कमी आई कार्गोबाट हुने आम्दानी तीन वर्षदेखि नै घट्दै आएको उनले बताए । यात्रु सेवा शुल्क, नेभिगेसन शुल्क, पार्किङ शुल्क तथा ग्राउन्ड ह्यान्डलिङबाट हुने आम्दानी भने बढेको छ ।

विमानस्थलले नेपाल वायुसेवा निगमबाट ग्राउन्ड ह्यान्डलिङको १० प्रतिशत प्राप्त गर्छ । यसअघि नाफाको १० प्रतिशत पाउने गरेकोमा आव ०६७/६८ देखि कुल कारोबारको १० प्रतिशत पाउने सहमति भएको छ । यसबाट विमानस्थलको आम्दानी तेब्बर भएको छ । आव ०६६/६७ मा विमानस्थलले ग्राउन्ड ह्यान्डलिङबाट ५ करोड ७७ लाख १६ हजार आम्दानी गरेकोमा गत आवमा यो आम्दानी १८ करोड ५० लाख ३९ हजार रुपैयाँ पुगेको हो ।

पार्किङबाट विमानस्थलले अघिल्लो आवमा ७ करोड ६ लाख ५८ हजार रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । गत आवमा यो आम्दानी १ करोड १७ लाख रुपैयाँले वृद्धि भएको छ । विमानस्थलको दैनिक औसत ७२ लाख १७ हजार आम्दानी हुने अनुमान महाप्रबन्धक सुमनको छ ।

विमानस्थल प्रशासनले गत महिनादेखि लागू हुने गरी आन्तरिक सेवामा ३० रुपैयाँ बढाएर यात्रु सेवाशुल्क २ सय रुपैयाँ बनाएको छ । यसअघि यो शुल्क १ सय ७० रुपैयाँ थियो । यात्रु सेवा शुल्क वृद्धिपछि विमानस्थलले वर्षमा ३ करोडभन्दा बढी आम्दानी हुने अनुमान गरेको छ ।

विमानस्थलको तथ्यांकअनुसार सन् २०१० मा आन्तरिकमा १३ लाख र अन्तर्राष्ट्रियतर्फ २७ लाख यात्रुले आवतजावत गरेका छन् । अन्तर्राष्ट्रियतर्फ भने सार्क मुलुकका लागि ७ सय ९१ र तेस्रो मुलुकका लागि १ हजार १ सय रुपैयाँ यात्रुले सेवा शुल्क तिर्नुपर्छ ।

विमानस्थलले सबैभन्दा बढी एरोनेटिकल (यात्रु तथा विमान) सेवा शुल्कमार्फत असुल्ने गरेको हो । नन एरोनेटिकलतर्फ विमानस्थलले पसल तथा जग्गाभाडा र विज्ञापन शुल्कबापत न्यून आम्दानी गर्ने गरेको छ । अन्य मुलुकमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलहरूको आय एरोनेटिकभन्दा नन–एरोनेटिकट बढी हुन्छ । सन् २०१० को तुलनामा सन् २०१२ सम्ममा विमानस्थलको आम्दानी १ अर्ब बढाएर ३ अर्ब पु¥याउने लक्ष्य छ ।

एउटा जहाज एकपटक विमानस्थलमा उत्रिँदा विमानस्थललाई औसतमा १ लाख ३२ हजार रुपैयाँ आम्दानी हुन्छ । आन्तरिक उडानको निर्भरता अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनीमा हुने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय उडान संख्या बढे आन्तरिक विमान आवागमन पनि वृद्धि भई आम्दानी स्वतः बढ्ने हुन्छ ।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको स्वामित्वमा सञ्चालित देशभरका ३४ वटा विमानस्थलमध्ये सातवटा मात्र नाफामा रहेको प्राधिकरणको तथ्यांकले देखाएको छ । प्राधिकरणको कुल आयको ९० प्रतिशतभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमार्फत हुने गरे पनि खर्च अनुपातमा आम्दानी गर्न नसकेको प्राधिकरणले स्पष्ट पार्दै आएको छ ।